CMK 67/6 ve HMK 293 Kapsamında Uzman Görüşü Nedir?
Tarafların uzmanından bilimsel görüş alma imkânı, yasal dayanağı ve iyi bir raporun taşıması gereken nitelikler.
Yargılama süreçlerinde teknik bilgi gerektiren konular, çoğu zaman mahkemece görevlendirilen kişiler tarafından incelenir. Bunun yanında usul kanunları, taraflara da kendi seçtikleri bir uzmandan bilimsel görüş alma imkânı tanır.
Yasal dayanak
Ceza yargılamasında bu imkân Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 67. maddesinin 6. fıkrasında düzenlenmiştir. Hükme göre görüş; yargılama konusu olayla ilgili olarak, dosyadaki raporun hazırlanmasında değerlendirilmek üzere ya da dosyadaki rapor hakkında alınabilir. Hukuk yargılamasında ise Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 293. maddesi tarafların dava konusu olayla ilgili olarak uzmanından bilimsel mütalaa alabileceğini öngörür.
Her iki düzenlemede de dikkat çeken ortak bir nokta vardır: Uzman görüşü alınması, tek başına ek süre talebinin gerekçesi olarak kabul edilmez. Bu nedenle görüş alınacaksa, sürecin erken planlanması önem taşır.
Uzman görüşünün niteliği
Uzman görüşü, yargı merciini bağlayan bir belge değildir; diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirilen teknik bir görüştür. HMK 293 uyarınca mahkeme, gerekli gördüğü hâllerde görüşü hazırlayan uzmanı dinleyebilir.
Bu nitelik, raporun içeriğini belirleyici kılar. Okuyucuyu ikna eden şey raporun hazırlatılmış olması değil; yönteminin açık, bulgularının görünür ve sonucunun bu bulgulara dayanıyor olmasıdır.
İyi bir raporda neler bulunmalı?
- İnceleme sorusu: Raporun hangi soruya cevap aradığı açıkça yazılmalıdır.
- İncelenen materyal: Tartışmalı belge ve mukayese örnekleri tek tek tanımlanmalı; asıl mı kopya mı olduğu belirtilmelidir.
- Yöntem: Kullanılan cihazlar, ışık kaynakları ve büyütme oranları yazılmalıdır.
- Bulgular: Tespitler fotoğraf ve görsellerle desteklenmelidir.
- Sınırlılıklar: Materyaldeki eksiklikler ve bunların görüşe etkisi gizlenmemelidir.
- Görüş: Görüş, bulgularla orantılı bir derecede ifade edilmelidir.
Teknik görüş ve hukuki değerlendirme ayrımı
Uzman görüşü, teknik bir sorunun cevaplanmasıyla sınırlıdır. Belgenin hukuki niteliğine, sorumluluğa ya da yargılamanın sonucuna ilişkin değerlendirmeler uzmanın görev alanının dışındadır. Hukuki süreçlere ilişkin değerlendirme için avukatınıza başvurmanız gerekir.
İlgili Uzmanlık Alanları
Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Hukuki süreçlerinize ilişkin değerlendirme için avukatınıza başvurunuz. Uzman görüşü raporlarının değerlendirilmesi yargı mercilerinin takdirindedir.
